Poseban poreski tretman određenih prihoda nerezidenata

Poreski tretman prihoda koje rezidentno pravno lice isplaćuje fizičkom licu – nerezidentu, po osnovu usluga programiranja koje to lice faktički pruža van teritorije Republike Srbije.

S tim u vezi, napominjemo da se obavljanje samostalnih ličnih delatnosti razlikuje od obavljanja industrijskih i komercijalnih delatnosti, kao i od vršenja profesionalnih delatnosti u okviru radnog odnosa, te ih isključuje.

U skladu sa teorijom i praksom međunarodnog poreskog prava, a u kontekstu primene ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja, radi se o delatnostima fizičkih lica koja, u cilju ostvarivanja dohotka, obavljaju poslove za sopstveni račun, snoseći pritom rizik eventualnih gubitaka koji mogu nastati tokom obavljanja tih delatnosti.

U međunarodnoj poreskoj praksi, kriterijum ‘stalne baze’ predstavlja jedan od ključnih uslova za oporezivanje dohotka fizičkih lica koja obavljaju samostalne lične delatnosti u zemlji u kojoj se delatnost obavlja – u ovom slučaju, u Republici Srbiji. Iako većina sporazuma o izbegavanju dvostrukog oporezivanja ne daje preciznu definiciju ovog pojma, uobičajeno je tumačenje da se pod ‘stalnom bazom’ podrazumeva centar poslovnih aktivnosti koji ima trajan karakter – najčešće u trajanju od najmanje šest meseci – i koji rezident jedne države koristi na teritoriji druge ugovorne strane.

Ovakav poreski tretman primenjuje se isključivo uz uslov da fizičko lice poseduje validnu potvrdu o rezidentnosti. U slučaju da takav dokument ne postoji, primenjuju se odredbe Zakona o porezu na dohodak građana, a ne pravila utvrđena međunarodnim sporazumom o izbegavanju dvostrukog oporezivanja.

Ovakav poreski tretman važi čak i u situaciji kada nerezidentno fizičko lice koje izrađuje, odnosno osmišljava računarski program, zadržava sva prava nad tim delom – uključujući i autorsko pravo. Međutim, prema navodima iz konkretnog zahteva za mišljenje, to ovde nije slučaj, s obzirom na to da intelektualna svojina nad programom ostaje u vlasništvu rezidentnog pravnog lica.

U slučaju da nerezidentno fizičko lice – kao nosilac autorskog prava na prethodno razvijenom računarskom programu – rezidentnom pravnom licu ustupi pravo na izmenu ili reprodukciju tog programa, bez dodatnog angažovanja ili rada, naknada isplaćena za takvu upotrebu smatra se autorskom naknadom. Prema važećim propisima, takva naknada podleže oporezivanju u Republici Srbiji, i to po stopi poreza po odbitku od 10 odsto na bruto iznos.